Իսլամական հավատքի համաձայն՝ մարդու իրավունքները կանոններ չեն, որոնք փոխվում են ժամանակի կամ կառավարությունների հետ մեկտեղ: Այս իրավունքները սուրբ ավանդներ (ամանա) են, որոնք Արարչի կողմից յուրաքանչյուր մարդու շնորհվել են ծննդյան պահից: Իսլամը, 14 դար առաջ, հռչակել է ողջ մարդկության հավասարությունը և այն փաստը, որ բոլոր մարդիկ օժտված են անձեռնմխելի իրավունքներով:
Իսլամում յուրաքանչյուր մարդ հարգանքի է արժանի պարզապես այն պատճառով, որ նա «մարդ» է: Ռասան, լեզուն, մաշկի գույնը կամ սոցիալական կարգավիճակը գերազանցության պատճառ չեն: Գերազանցությունը միայն բարոյական առաքինության և պատասխանատվության զգացման (թաքվա) մեջ է:
«Եվ հիրավի, Մենք պատվեցինք Ադամի որդիներին…» (Ալ-Իսրա սուրահ, 70) «Ով մարդիկ. Իրոք, Մենք ձեզ ստեղծեցինք մի տղամարդուց և մի կնոջից և ձեզ բաժանեցինք ժողովուրդների ու ցեղերի, որպեսզի ճանաչեք միմյանց: Իրոք, Ալլահի առջև ձեզանից ամենահարգվածը նա է, ով ունի Նրա հանդեպ պատասխանատվության ամենաբարձր զգացումը…» (Ալ-Հուջուրատ սուրահ, 13)
Կյանքը Ալլահի կողմից մարդուն տրված ամենասուրբ պարգևն է: Մեկ անմեղ մարդու կյանքից զրկելը հավասարեցվում է ողջ մարդկության ոչնչացմանը:
«…Ով սպանի մի մարդու —եթե դա որպես պատիժ չէ սպանության կամ երկրի վրա անկարգություններ տարածելու համար—, նա կարծես թե սպանել է ողջ մարդկությանը: Իսկ ով փրկի մի կյանք, նա կարծես փրկած լինի ողջ մարդկության կյանքը…» (Ալ-Մաիդա սուրահ, 32)
Իսլամը լիակատար հարգանք է ցուցաբերում անհատի ազատ կամքի դրսևորմանը հավատքի հարցերում: Ոչ ոք չի կարող ստիպված լինել հավատալ որևէ կրոնի կամ փոխել իր կրոնը:
«Կրոնի մեջ ստիպողականություն չկա…» (Ալ-Բաքարա սուրահ, 256) «Եթե քո Տերը կամենար, երկրի վրա գտնվող բոլոր մարդիկ միասին կհավատային: Մի՞թե դու պատրաստվում ես ստիպել մարդկանց դառնալ հավատացյալներ»։ (Յունուս սուրահ, 99)
Արդարությունը Իսլամի ամենահիմնական հենասյունն է: Նույնիսկ որևէ համայնքի կամ անձի հանդեպ տածած բարկությունը կամ թշնամանքը չի կարող արդարացում հանդիսանալ արդարությունից շեղվելու համար: Օրենքի առջև ուժեղն ու թույլը հավասար են:
«Ով դուք, որ հավատում եք. Եղեք արդարության հաստատուն պաշտպաններ՝ որպես վկաներ Ալլահի համար: Եվ թող որևէ ժողովրդի հանդեպ ատելությունը ձեզ չդրդի անարդարության: Եղեք արդար…» (Ալ-Մաիդա սուրահ, 8)
Յուրաքանչյուր անհատի կողմից թույլատրելի (հալալ) ճանապարհով ձեռք բերված գույքը, սեփականությունը և աշխատանքը սուրբ են: Ոչ ոք չի կարող յուրացնել ուրիշի իրավունքը կամ շահագործել նրա աշխատանքը:
«Միմյանց գույքը անարդարացիորեն մի կերեք…» (Ալ-Բաքարա սուրահ, 188)
Մարդու իրավունքների նկատմամբ Իսլամի մոտեցումն ունի մի տեսլական, որը մարդուն դնում է տիեզերքի կենտրոնում և նպատակ ունի պաշտպանել նրան: Մուհամմեդ մարգարեն (խ.աղ.օ.լ.) ամփոփել է այս սկզբունքները նաև իր Հրաժեշտի քարոզում (Վեդա Խութբե)՝ հռչակելով ողջ աշխարհին, որ մարդկանց կյանքը, գույքը և պատիվը անձեռնմխելի են: Իսլամը արդարության և մարդկային արժանապատվության պաշտպանությունը ճանաչում է ոչ միայն որպես իրավական պարտականություն, այլև միաժամանակ որպես կրոնական երկրպագության ակտ: