Исламдағы адам құқықтары

Ислам сеніміне сәйкес адам құқықтары уақытқа немесе үкіметтерге байланысты өзгеретін ережелер емес. Бұл құқықтар – Жаратушы тарапынан әрбір адамға туғаннан берілген қасиетті аманаттар. Ислам бұдан он төрт ғасыр бұрын-ақ бүкіл адамзаттың теңдігін және әр адамның қол сұғылмайтын құқықтарын жария еткен.

Исламда әрбір адам тек «адам» болғаны үшін құрметке лайық. Нәсіл, тіл, тері түсі немесе әлеуметтік мәртебе үстемдіктің өлшемі бола алмайды. Нағыз үстемдік тек моральдық ізгілік пен Аллаға деген жауапкершілік санада (тақуалықта) жатыр.

«Расында, Біз Адам ұрпағын құрметті еттік…» (Исра сүресі, 70)

«Уа, адамдар! Біз сендерді бір еркек пен бір әйелден жараттық және сендерді халықтар мен рулар еттік, бір-бірлеріңді танысуларың үшін. Алланың алдында ең ардақтысы – ең тақуасы…» (Хужурат сүресі, 13)

Өмір – Алланың адамға берген ең қасиетті сыйы. Кінәсіз бір адамды өлтіру бүкіл адамзатты өлтірумен тең деп есептеледі.

«…Кімде-кім бір адамды жазықсыз өлтірсе, ол бүкіл адамзатты өлтіргенмен тең; ал кім бір адамның өмірін сақтаса, ол бүкіл адамзатты сақтағанмен тең…» (Мәида сүресі, 32)

Ислам сенім мәселесінде адамның еркін еркіндігін толық құрметтейді. Ешкімді дінді қабылдауға немесе дінін өзгертуге мәжбүрлеуге болмайды.

«Дінде зорлық жоқ…» (Бақара сүресі, 256)

«Егер Раббың қаласа, жер бетіндегі барлық адам иман келтірер еді. Сонда сен адамдарды мәжбүрлейсің бе?» (Юнус сүресі, 99)

Әділдік – Исламның негізгі тіректерінің бірі. Адамға немесе қоғамға деген өшпенділік те әділдіктен ауытқуға себеп бола алмайды. Заң алдында күшті мен әлсіз тең.

«Уа, иман келтіргендер! Алла үшін әділдікпен берік тұрып, куә болыңдар. Бір қауымға деген өшпенділік сендерді әділетсіздікке итермелемесін. Әділ болыңдар…» (Мәида сүресі, 8)

Әр адамның заңды жолмен тапқан мүлкі, байлығы және еңбегі қасиетті әрі қол сұғылмайтын болып табылады. Ешкімнің басқа біреудің мүлкін тартып алуға немесе еңбегін қанауға құқығы жоқ.

«Бір-бірлеріңнің мал-мүлкін әділетсіз жолмен жемеңдер…» (Бақара сүресі, 188)

Исламның адам құқықтарына көзқарасы адам қадір-қасиетін орталыққа қоятын және оны қорғауды мақсат ететін дүниетанымға негізделген. Пайғамбар Мұхаммед (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) қоштасу құтпасында бұл қағидаларды жинақтап, адамдардың өмірі, мүлкі және ар-намысы қол сұғылмайтынын бүкіл әлемге жария еткен. Ислам әділдік пен адам қадір-қасиетін қорғауды тек құқықтық міндет емес, сонымен қатар құлшылық деп санайды.

Related posts

Исламдағы неке

Исламдағы сауда

Исламдағы Дәрет және Тазалық