در اسلام، ازدواج تنها یک نیاز بیولوژیکی یا اجتماعی نیست؛ بلکه پیوندی مقدس و نوعی عبادت است که بر پایه عشق، رحمت و جلب رضایت خداوند بنا شده است. قرآن کریم و سنت پیامبر محمد (ص)، این پیوند را هم به عنوان پناهگاهی که در آن در این دنیا آرامش مییابیم و هم به عنوان پلی به سوی سعادت اخروی تعریف میکنند.
“و از نشانههای او این که همسرانی از جنس خودتان برای شما آفرید تا در کنارشان آرام گیرید، و در میانتان دوستی و رحمت نهاد. در این امر نشانههایی است برای گروهی که میاندیشند.” (سوره روم، ۲۱)
اسلام به زن و مرد نه به عنوان رقیب، بلکه به عنوان دو وجودی که مکمل، حافظ و زینتبخش یکدیگر هستند، مینگرد. در ازدواج، عدالت، احترام و مهربانی اصول بنیادین هستند.
“…آنها (زنانتان) برای شما لباسی هستند و شما برای آنها لباسی هستید…” (سوره بقره، ۱۸۷)
(این آیه بیان میکند که همسران همانند لباس باید عیوب یکدیگر را بپوشانند، همدیگر را از سختیهای دنیای بیرون محافظت کنند و مایه زیبایی و زینت یکدیگر باشند.)
اسلام برای حفظ آرامش خانواده، مسئولیتهای مشخصی را بر عهده مرد و زن نهاده است. در حالی که وظیفه مرد کسب روزی حلال برای خانواده و محافظت از آن است، نقش زن تضمینکننده صلح و نظم در کانون خانواده است. با این حال، مهمترین قاعده برای هر دو طرف، “معاشرت به نیکی” (عاشروهن بالمعروف) است.
مرد موظف است با همسر خود مهربان، با گذشت و بخشنده باشد. اسلام دست بلند کردن بر زن یا تحقیر او را به شدت منع کرده است.
- آیه کریمه: “…و با آنان به شایستگی رفتار کنید…” (سوره نساء، ۱۹)
- حدیث شریف: “بهترین شما کسی است که برای خانوادهاش بهترین باشد، و من بهترین شما در رفتار با خانوادهام هستم.” (ترمذی)
زن نیز حقوق همسرش را رعایت کرده و از شرافت خانواده و حریم خصوصی خانه محافظت میکند.
- حدیث شریف: “دنیا متاعی است [ناپایدار]، و بهترین متاع دنیا، زن صالح [و نیکوکار] است.” (مسلم)
یکی از زیباترین ثمرات پیوند ازدواج، داشتن فرزند است. در اسلام، فرزند امانتی مقدس از سوی خداوند به والدین است. پرورش آنها با اخلاق نیکو، سرمایهگذاری هم برای جامعه و هم برای آخرت است.
“…پروردگارا! به ما از همسران و فرزندانمان نوری برای چشمان [و مایه روشنی چشم] ببخش و ما را پیشوای پرهیزگاران قرار ده.” (سوره فرقان، ۷۴)
“هیچ پدری میراثی بهتر از تربیت نیکو برای فرزندش به جا نگذاشته است.” (ترمذی)
در اسلام، خانواده مسجدی کوچک و پناهگاهی امن است. هنگامی که عشق متقابل، احترام، صبر و رضایت خداوند اساس یک خانه باشد، آن کانون، هم در این دنیا تکهای از بهشت میشود و هم زوجین را به سوی سعادت ابدی در آخرت رهنمون میسازد. همانطور که پیامبر (ص) فرمودند، حتی نگاه محبتآمیز زوجین به یکدیگر نیز حکم صدقه و عبادت را دارد.
