इस्लाममा विवाह

इस्लाममा विवाह केवल एक जैविक वा सामाजिक आवश्यकता मात्र होइन; यो प्रेम, दया र अल्लाहको प्रसन्नतामा आधारित एक पवित्र बन्धन र इबादत (उपासना) हो। पवित्र कुरान र पैगम्बर मुहम्मद (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) को सुन्नतले यस बन्धनलाई यस संसारमा शान्ति पाउने आश्रयस्थल र परलोक (आखिरत) को अनन्त सुखतर्फ लैजाने पुलको रूपमा परिभाषित गरेका छन्।

“अनि उहाँका निशानिहरूमध्ये यो पनि छ कि उहाँले तिमीहरूका लागि तिमीहरूमध्येबाटै जोडीहरू सिर्जना गर्नुभयो, ताकि तिमीहरूले तिनीहरूसँग शान्ति प्राप्त गर, र उहाँले तिमीहरूका बीचमा प्रेम र दया राखिदिनुभयो। निस्सन्देह, यसमा चिन्तन गर्ने मानिसहरूका लागि निशानिहरू छन्।” (सूरह अर-रूम, २१)

इस्लामले पुरुष र महिलालाई एक-अर्काको प्रतिस्पर्धीको रूपमा नभई एक-अर्कालाई पूरा गर्ने, सुरक्षा गर्ने र सुन्दर बनाउने दुई अस्तित्वको रूपमा हेर्छ। विवाहमा न्याय, सम्मान र दया आधारभूत कुरा हुन्।

“…तिनीहरू (तिमीहरूका पत्नीहरू) तिमीहरूका लागि लुगा हुन् र तिमीहरू तिनीहरूका लागि लुगा हौ…” (सूरह अल-बकराह, १८७)

(यस आयतले बताउँछ कि, लुगा जस्तै, दम्पतीले एक-अर्काका कमजोरीहरू लुकाउनुपर्छ, बाहिरी संसारका कठिनाइहरूबाट एक-अर्काको रक्षा गर्नुपर्छ र एक-अर्काका लागि शोभा बन्नुपर्छ।)

इस्लामले परिवारमा सद्भाव कायम राख्न पति र पत्नी दुवैलाई विशिष्ट जिम्मेवारीहरू दिएको छ। पतिले परिवारका लागि वैध (हलाल) उपार्जन गर्ने र परिवारको संरक्षक बन्ने कर्तव्य निर्वाह गर्नुपर्छ भने पत्नीले घरको शान्ति र व्यवस्था सुनिश्चित गर्नुपर्छ। यद्यपि, दुवै पक्षका लागि सबैभन्दा आधारभूत नियम “दयालुताका साथ सहजीवन” (मुआशरा-ए-बिल-मारूफ) हो।

पति आफ्नो पत्नीप्रति कोमल, समझदार र उदार हुनुपर्छ। इस्लामले महिलामाथि हात उठाउन वा अपमान गर्न कडा प्रतिबन्ध लगाएको छ।

• कुरानको आयत: “…र तिनीहरूसँग भलाइका साथ जीवन बिताऊ…” (सूरह अन-निसा, १९)
• हदीस: “तिमीहरूमध्ये सबैभन्दा उत्तम त्यो हो जो आफ्ना महिलाहरूप्रति सबैभन्दा उत्तम छ, र म मेरा पत्नीहरूप्रति तिमीहरूमध्ये सबैभन्दा उत्तम छु।” (तिरमिजी)

पत्नीले पनि आफ्नो पतिको अधिकारको सम्मान गर्छिन् र परिवारको प्रतिष्ठा तथा घरको गोपनीयताको रक्षा गर्छिन्।

• हदीस: “दुनिया एक क्षणिक सामग्री मात्र हो, र दुनियाको सबैभन्दा उत्तम सामग्री एक नेक (धर्मी) महिला हुन्।” (मुस्लिम)

वैवाहिक मिलनको सबैभन्दा सुन्दर फल सन्तान प्राप्ति हो। इस्लाममा सन्तान आमाबाबुका लागि अल्लाहबाट प्राप्त एक पवित्र अमानत (धरोहर) हुन्। उनीहरूलाई असल चरित्रका साथ हुर्काउनु समाज र परलोक दुवैका लागि एक ठूलो लगानी हो।

“…हे हाम्रा रब! हाम्रा पत्नीहरू र हाम्रा सन्तानहरूबाट हामीलाई आँखाको शीतलता प्रदान गर र हामीलाई धर्मपरायणहरूको आदर्श बनाऊ।” (सूरह अल-फुरकान, ७४)

“कुनै पनि पिताले आफ्ना सन्तानलाई असल शिक्षा (तरबियत) भन्दा राम्रो उपहार दिन सक्दैनन्।” (तिरमिजी)

इस्लाममा परिवार एक सानो मस्जिद र शान्तिपूर्ण आश्रयस्थल हो। जब आपसी प्रेम, सम्मान, धैर्य र अल्लाहको प्रसन्नता घरको जग बन्छ, तब त्यो घर यस संसारमा स्वर्गको एक टुक्रा बन्छ र दम्पतीलाई परलोकको अनन्त सुखतर्फ डोर्‍याउँछ। पैगम्बर (सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम) ले भने झैं, दम्पतीले एक-अर्कालाई प्रेमपूर्वक हेर्नु पनि दान र इबादत मानिन्छ।