Исламот го поставува човекот како „халифа“ (заштитник и чувар) на Земјата, а истовремено му наметнува длабока одговорност кон сите други живи суштества во вселената. Иако концептот на правата на животните е релативно нов феномен во современиот свет, исламската традиција уште пред четиринаесет века ги определила животните не само како „ресурси“, туку како живи суштества кои заслужуваат почит и имаат свои права.
Во исламската мисла, животните не се бездушни суштества создадени за произволна употреба од страна на луѓето. Напротив, исто како луѓето, и тие имаат свои општествени уредувања, јазици и заеднички структури. Светиот Куран ја претставува оваа вистина од една мошне впечатлива универзална перспектива.
„Нема животно што оди по Земјата, ниту птица што лета со своите две крилја, а да не се заедници како вас. Ние ништо не сме изоставиле од Книгата. Потоа тие ќе бидат собрани пред својот Господар.“ (Ел-Енам, 38)
Овој ајет покажува дека еколошката рамнотежа и правата на животните се под божествена заштита. Повредувањето на правото на едно животно всушност значи нарушување на правото на една „заедница“ создадена од Аллах.
Според исламот, секое суштество во вселената има своја посебна врска со Создателот. Животните исто така се дел од овој духовен екосистем и го спомнуваат и слават Аллах во согласност со својата фитра (својата природна создадена природа).
„Зарем не гледаш дека Аллах го слават оние што се на небесата и на Земјата, како и птиците наредени во редови? Секој го знае своето молење и своето славење. Аллах добро го знае она што го прават.“ (Ен-Нур, 41)
Овој поглед ги повикува муслиманите кон длабока скромност кон природата и животните. Птицата што лета на небото или мравката што оди по земјата е дел од божествениот зикр и само поради тоа заслужува почит.
Куранот го истакнува користењето на животните за доброто на човештвото, но учи дека оваа врска треба да се темели на благодарност и милосрдие, а не на експлоатација.
„И Тој ги создаде животните. Во нив за вас има топлина и многу користи, а од нив и јадете. Во нив за вас има и убавина кога навечер ги враќате и наутро ги пуштате.“ (Ен-Нахл, 5–6)
Изразот „убавина и задоволство“ во овие ајети е особено значаен. Животните не се само средства од кои се користат месото, млекото или силата; тие се и суштества со естетска вредност и сопатници на човекот во овој свет.
Оваа свест за „аманетот“ го достигнала својот врв во практиката на Пратеникот Мухамед (мир и благослови над него). Веста дека на човекот му биле простени гревовите затоа што му дал вода на жедно куче, како и забраната за лов на животни од забава (спортски лов), се темелни столбови на оваа цивилизација на милосрдието.
Исламот ја проширува правдата надвор од односите меѓу луѓето, опфаќајќи ги сите живи суштества. Мачењето на животните, принудувањето да работат над своите можности, удирањето по лицето или користењето како мети се строго забранети во исламот.
Пораката на исламот за животните е јасна: „Бидете милосрдни кон оние што се на Земјата, па Оној што е на небото ќе биде милосрден кон вас.“
Во овој систем на верување, заштитата на мравјалникот или покажувањето милост кон птица не е само обично добро дело; тоа е самиот чин на барање на задоволството на Создателот.
