Islam e manúsh ore dunya or “khalifa” (hafez arde zimmadar) hisabe deiké, tarfora kudarot or baaki sobbí zandar or upor tare ekkán boro zimma diyé. Aijjar dunya maze zanuwar or hók oilode ekkán noya kotha oile-o, Islam or tommudon e 14 sho bosor age-ttu zanuwar ore hálí “mal” hisabe no deki, balke tara-re izzot arde hók asé dé zandar hisabe deki aiyér.
Islam or fikir e zanuwar ókkol be-ruh no óy zein manús-e tarar issha motabik ishtemal goribó. Balke, tarar-ó manúsh or dhoilla tarar niyor or nizam, zoban arde zamat or toiyari asé. Kuran e yi asol hotha yán bout boro ekkán asmani nozoriya loi dekaiyé.
“Dunya maze sailler dé fotti zanuwar, ar dui faná loi urer dé fotti faink, tara yi tuáñrar dhoilla ekkán kom (zamat). Bukkór maze (Lohé Mahfuzot) Allahe kessú sári no dé. Tarfore tarare tarar Rob or samné zoma gora zaibo.” (Al-An’am, 38)
Yi ayat e dekhár dé, dunya or balens arde zanuwar or hók Allahar torfot tú asé. Ekkan zanuwar or hók re noksan goron mane oilo Allahe foida goijjé dé ekkán “zamat” or hók re noksan goron.
Islam or motabik, asman arde zomin ot asé dé fotti ziz or loi Allahar ekkán has tallukat asé. Zanuwar ókkol ó yi ruhani nizam or ek hissa, ar tara tarar niyor or hesab e Allah re yad goré.
“Tui no dehos né asman arde zomin ot asé dé ziz, ar faná melli urer dé faink ókkole Allah re faki arde tarifi goré? Fottijjone tarar dua arde tarifi zanó. Tara ki gorér dé Allah e gomgori zanó.” (An-Nur, 41)
Yi nozoriye Musalman ókkol re kudarot arde zanuwar or kase nomro oitó doat der. Asman ot urer dé faink yato zomin ot sailer dé fibirá, Allahar zikir or ek hissa, ar yi waja e tara izzot fair barabbor.
Kuran e zanuwar e foida gorér dé fáyda ókkol or kotha hói, kintu yi tallukat zulum or upor no, shukriya arde rohom or upor oitó hói.
“Zanuwar ókkol re-yó yi Allah e foida goijjé. Tarar maze tuáñrar la gorom (ziz) arde bout fáyda asé. Tarar maze tuáñra hiyó. Biyal bela gorót aniló arde beinná bela saridiló tarar maze tuáñrar la shundor arde hushi asé.” (An-Nahl, 5-6)
Ayat or maze ‘shundor arde hushi’ hotha yán bout has. Zanuwar ókkol hálí gus, dud, yato takot hasel gorir lá no, tara shundor ziz arde dunya maze manúsh or sathi. Yi ‘Amanot’ or bhabona amárar Nobi Muhammad (s.a.w) or sunnot ot foilla asé. Fiyás aijja kuttá re fani di dé eilla goinna maf foiyé dé manúsh or hushi habor, yato hushi kushi la shikar goron (sport hunting) moná goron, yi rohomot or tommudon or gora.
Islam e insaf re hálí manúsh or buz no rakí, sobbí zandar or kase loizai. Zanuwar re azab doon, besi ham goron, mukh ot maron, yato nishan banon Islam ot fura furi moná. Islam or fóysala saaf: Dunya ot asé dé ziz ore rohom goró, asman ot asé dé yí tuáñrare rohom goribo. Yi iman or maze fibirár basha basana yato faink ore shofkot dehan aam gom ham no, yián oilo asol e Allahar hushi hasel goron.