Islamak gizakia lurreko “kalifa” (babesle eta zaindari) gisa kokatzen duen bitartean, erantzukizun handia ematen dio unibertsoko beste izaki bizidun guztien aurrean. Mundu modernoan animalien eskubideen kontzeptua fenomeno nahiko berria bada ere, tradizio islamikoak, duela 14 mendetik, animaliak “baliabide” gisa ez ezik, errespetua merezi duten eskubidedun izaki gisa definitu ditu.
Pentsamendu islamikoan, animaliak ez dira gizakien erabilera arbitrariorako existitzen diren arimarik gabeko izakiak. Aitzitik, gizakiek bezala, beren gizarte-antolamendu, hizkuntza eta komunitate-egiturak dituzte. Koran Santuak ikuspegi unibertsal oso deigarri batekin erakusten du datu hori.
“Ez dago lurrean dabilen animaliarik, ezta bi hegalekin hegan egiten duen txoririk ere, zuek bezalako komunitateak (nazioak) ez direnak. Ez dugu ezer utzi Liburuan. Ondoren, euren Jaunaren aurrean bilduko dira.” (Al-An’am, 38)
Bertso honek erakusten du oreka ekologikoa eta animalien eskubideak jainkozko berme baten pean daudela. Animalia baten eskubidea urratzeak, egia esan, Allahk sortutako “komunitate” baten eskubidea urratzea esan nahi du.
Islamaren arabera, unibertsoko izaki bakoitzak harreman paregabea du Sortzailearekin. Animaliak ere ekosistema espiritual honen parte dira eta Allah gogoratzen dute beren izaeraren (sorkuntza-izaeraren) arabera.
“Ez al duzu ikusten zeruetan eta lurrean daudenek, eta hegoak zabalduta dituzten txoriek, Allah goraipatzen dutela? Bakoitzak badaki bere otoitza eta bere gorespena. Allahk ondo daki zer egiten duten.” (An-Nur, 41)
Ikuspegi honek musulmanak naturarekiko eta animaliekiko umiltasun sakon batera gonbidatzen ditu. Zeruan hegan egiten duen txori bat edo lurrean dabilen inurri bat jainkozko oroitzapen baten parte dira eta errespetua merezi dute arrazoi horregatik bakarrik.
Koranak animaliek gizateriari ematen dizkioten onurak nabarmentzen dituen arren, harreman hori ez dela esplotazioan oinarritu behar irakasten du, esker onean eta errukian baizik.
“Eta animaliak ere Berak sortu zituen. Horietan, berotasuna (gauzak) eta onura asko dituzue. Eta horietako batzuk jaten dituzue. Edertasuna (eta plazera) dago horietan zuentzat arratsaldean ekartzen dituzuenean eta goizean askatzen dituzuenean.” (An-Nahl, 5-6)
Bertsoetako “edertasuna eta plazera” esamoldea nahiko deigarria da. Animaliak ez dira euren haragiaz, esneaz edo indarraz baliatzeko tresnak soilik; izaki estetikoak eta gizakiaren bidaideak ere badira munduan. “Konfiantza” kontzientzia honek bere gorenera iritsi zen gure Mahoma Profetaren (s.a.v.) praktiketan ere. Egarri zen txakur bati ura emateagatik bekatuak barkatu zitzaizkion pertsona baten berri ona edo plazeragatik animaliak ehizatzeko debekua (kirol-ehiza) errukiaren zibilizazio honen oinarriak dira.
Islamak justizia gizakien arteko kontzeptu hutsa izateari uzten dio eta izaki bizidun guztiak barne hartzeko zabaltzen du. Animaliak torturatzea, beren ahalmenetik gora lan egitera behartzea, aurpegian jotzea edo itu gisa erabiltzea erabat debekatuta dago Islaman. Animaliei buruzko Islamaren mezua argia da: Izan erruki lurrean daudenekin, zeruan Dagoenak zuekin erruki izan dezan. Sinesmen-sistema honetan, inurri baten habia babestea edo txori bati maitasuna erakustea ez da ohiko ekintza on bat, Sortzailearen onarpena lortzea bera baizikç.
