Исламын итгэл үнэмшлийн дагуу хүний эрх нь цаг хугацаа эсвэл засгийн газраас хамааран өөрчлөгддөг дүрэм журам биш юм. Эдгээр эрх нь Бүтээгчээс хүн бүрт төрөлхөөс нь өгөгдсөн ариун итгэл хариуцлага юм. Ислам нь 14 зууны өмнө бүх хүн төрөлхтний тэгш байдал болон хүн бүрийн халдашгүй эрхийг тунхагласан.
Исламд хүн бүр зөвхөн “хүн” гэдгээрээ хүндлэгдэх ёстой. Арьс өнгө, хэл, яс үндэс, нийгмийн байдал нь давуу байдлын үндэс биш. Жинхэнэ давуу байдал нь зөвхөн ёс суртахууны сайн чанар болон Бурханаас эмээх ухамсарт (таква) оршино.
“Бид Адамын үрсийг хүндэтгэсэн…” (Исра 70)
“Хүмүүс ээ! Бид та нарыг нэг эрэгтэй, нэг эмэгтэйгээс бүтээж, та нарыг ард түмэн, овог аймаг болгосон нь та нар бие биенээ танихын тулд юм. Аллахын өмнө хамгийн хүндтэй нь хамгийн их сүсэгтэй нь юм…” (Хужурат 13)
Амьдрал бол Аллахын хүн төрөлхтөнд өгсөн хамгийн ариун бэлэг юм. Гэм зэмгүй хүний амийг авах нь бүх хүн төрөлхтнийг устгасантай адил гэж үздэг.
“…Хэн нэгэн хүнийг ямар нэгэн шударга шалтгаангүйгээр алсан бол тэр нь бүх хүн төрөлхтнийг алсантай адил; хэн нэгэн хүний амийг аварсан бол бүх хүн төрөлхтнийг аварсантай адил…” (Майда 32)
Ислам нь итгэлийн асуудалд хувь хүний чөлөөт хүсэл зоригийг бүрэн хүндэтгэдэг. Хэнийг ч шашин сонгох эсвэл өөрчлөхийг албадах ёсгүй.
“Шашинд албадлага байхгүй…” (Бакара 256)
“Хэрэв чиний Эзэн хүссэн бол газар дээрх бүх хүн итгэх байсан. Тэгвэл чи хүмүүсийг хүчээр итгэгч болгох уу?” (Юнус 99)
Шударга ёс нь Исламын үндсэн тулгууруудын нэг юм. Хэн нэгэнд дургүй байх, эсвэл дайсагнал ч шударга ёсоос гажих шалтгаан болж болохгүй. Хууль, эрхийн өмнө хүчтэй, сул хүн тэгш байна.
“Ай итгэгчид ээ! Аллахын төлөө шударга ёсыг чанд баримталж, гэрч бай. Нэгэн ард түмэнд үзэн ядалт чинь та нарыг шударга бус байдалд бүү хүргэг…” (Майда 8)
Хүн бүрийн хууль ёсоор олсон эд хөрөнгө, өмч болон хөдөлмөр нь ариун бөгөөд халдашгүй. Хэн ч бусдын өмчийг булаах, хөдөлмөрийг мөлжих эрхгүй.
“Бие биенийхээ эд хөрөнгийг шударга бусаар бүү ид…” (Бакара 188)
Исламын хүний эрхийн ойлголт нь хүний нэр төрийг төвд тавьж, түүнийг хамгаалах зорилготой үзэл баримтлалд тулгуурладаг. Бошиглогч Мухаммад (түүний дээр энх тайван, ерөөл орших болтугай) Салах ёслолын номлолдоо эдгээр зарчмуудыг нэгтгэн, хүний амь, эд хөрөнгө, нэр төр халдашгүй болохыг бүх дэлхийд зарласан. Ислам нь шударга ёс ба хүний нэр төрийг хамгаалахыг зөвхөн хууль ёсны үүрэг бус, мөргөл (ибадат) гэж үздэг.
