Исламын соёл иргэншилд худалдаа нь зөвхөн эд материалын ашиг олох хэрэгсэл бус; үнэнч шударга байдал, итгэлцэл, нийгмийн шударга ёсонд тулгуурласан тогтолцоо юм. Энэхүү уламжлалын үндэс нь Бошиглогч Мухаммад (с.а.в.) залуу насандаа “Аль-Амин” (Итгэл даахуйц) хэмээх нэрээр алдартай худалдаачин байсан явдалд оршино. Энэ өв уламжлал нь худалдааг энгийн нэгэн мэргэжлээс хүн төрөлхтөнд үйлчлэх нэр төртэй ёс суртахууны үнэт зүйл болгон өргөсөн юм.
Энэ тогтолцооны төвд “ил тод байдал” гэсэн бат бөх зарчим оршдог. Исламын хууль ёсоор барааны гэмтэл, доголдлыг нуух нь зөвхөн ёс суртахууны сул тал бус, мөн хууль зүйн зөрчилд тооцогдоно. Худалдагч бараан дахь доголдлыг мэдэгдэх үүрэгтэй байх нь хэрэглэгчийн эрхийг 1400 жилийн өмнөөс хамгаалж иржээ. “Биднийг хуурсан хүн бидний нэг биш” гэсэн зарчмаар хэмжүүр болон жинд залилан хийхийг хатуу хориглож, хүн бүрт өөрийн эрхийг бүрэн олгохыг ариун үүрэг гэж үздэг болсон.
Гэвч Исламд ашиг олох бүх арга замыг хууль ёсны гэж үздэггүй; мөлжлөг болон шударга бус ашиг орлогоос сэргийлэхийн тулд тодорхой хил хязгаар тогтоосон байдаг. Мөнгөөр мөнгө олохыг (хүү, хүүлэлт) хөдөлмөрөөс ангид мөлжлөгийн хэрэгсэл гэж үздэг тул хориглодог. Үүнтэй адил хүмүүсийн үндсэн хэрэгцээний барааг үнэ өсөхийг хүлээн зах зээлээс татан нөөцлөх (хар зах) болон мөрийтэй тоглоомтой төстэй тодорхойгүй, өндөр эрсдэлтэй (спекулятив) хэлцлүүдийг ёс зүйгүйд тооцдог. Худалдаа хүчин төгөлдөр байхын хамгийн чухал нөхцөл нь хоёр тал хоёулаа бүрэн эрх чөлөөтэй, “харилцан зөвшөөрөлтэй” байх явдал юм; албадлага эсвэл заль мэхээр хийгдсэн аливаа хэлцэл хууль ёсны байдлаа алддаг.
Исламын эдийн засаг мөн баялаг цөөн хэдэн хүний гарт төвлөрч, эрх мэдлийн төв болохыг эсэргүүцдэг. Энэ үед худалдаа нь нийгмийн хариуцлагатай нэгддэг. Амжилттай худалдаачин орлогынхоо нэг хэсгийг закат болон өглөгөөр дамжуулан хэрэгцээтэй хүмүүст хуваалцсанаар хөрөнгөө ариусгадаг. Энэхүү хуваалцах соёл нь нийгмийн тэнцвэрийг хадгалж, эдийн засгийн сайн сайхныг нийтэд түгээхэд тусалдаг. Эцэст нь хэлэхэд, Ислам дахь худалдаа нь худалдан авагчийг хамгаалж, худалдагчид ёс суртахууны хариуцлага хүлээлгэн, нийгмийн амар тайвныг төвд нь тавьдаг, итгэлцэлд суурилсан амьдралын философи юм.
